Cechy wrodzone czy wpływ środowiska?

Już od wielu lat prowadzona jest w świecie naukowców ożywiona dyskusja na temat wpływu czynników dziedzicznych i warunków środowiskowych na rozwój człowieka. Osobowość dorosłego człowieka nie jest wprost zależna od cech dziedzicznych, ani też nie jest wyłącznym skutkiem wychowania. Jest to efekt wzajemnych oddziaływań i zależności tych cech, z którymi człowiek przychodzi na świat oraz możliwości rozwoju i wykorzystania genetycznie dziedziczonego potencjału. To warunki sprzyjające postępom lub uniemożliwiające rozwój człowieka są czynnikiem decydującym w wykształceniu się konkretnych cech charakteru, w osiągnięciu pewnego stopnia inteligencji i rozwoju poszczególnych umiejętności. Największe nawet talenty pozostaną nie wykorzystane, jeżeli otoczenie nie będzie sprzyjało ich rozwojowi. I odwrotnie: nawet najbardziej ambitne środowiska nie wydadzą na świat geniusza, jeżeli nie będzie on miał wrodzonych uzdolnień. Niektóre cechy fizyczne (wzrost, kolor oczu, grupa krwi) są zdeterminowane genami rodziców i określone na stałe w momencie zapłodnienia. Uwarunkowanie poszczególnych cech oparte jest na pewnych prawidłowościach, lecz w dużej mierze zależy również od przypadku.